Home / Health Topics / โรคเรื้อรังต่างๆ / โรคเบาหวาน น้ำตาลในเลือดสูง
Chronic Disease
ทำความเข้าใจเบาหวานตั้งแต่สาเหตุ อาการ จนถึงวิธีป้องกันและดูแลตัวเอง อ้างอิงหลักฐานทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำวินิจฉัยทางการแพทย์ — ควรปรึกษาแพทย์สำหรับอาการเฉพาะบุคคล
Overview
เบาหวาน (Diabetes) เป็นภาวะที่ร่างกายมีระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ เกิดจากร่างกายผลิตอินซูลินไม่เพียงพอ หรือเซลล์ร่างกายตอบสนองต่ออินซูลินได้ไม่ดี
แบ่งเป็นเบาหวานชนิดที่ 1 (ร่างกายไม่ผลิตอินซูลิน มักพบตั้งแต่วัยเด็ก) และชนิดที่ 2 (พบบ่อยที่สุดในผู้ใหญ่ เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการใช้ชีวิต)
Causes
เบาหวานชนิดที่ 2 เกิดจากภาวะดื้ออินซูลิน (insulin resistance) ที่ค่อยๆ พัฒนาขึ้นจากหลายปัจจัยร่วมกัน เช่น น้ำหนักเกิน ไขมันสะสมรอบช่องท้อง การเคลื่อนไหวร่างกายน้อย และพันธุกรรม
Risk Factors
น้ำหนักเกินหรืออ้วนโดยเฉพาะไขมันรอบเอว, อายุมากกว่า 45 ปี, มีประวัติครอบครัวเป็นเบาหวาน, ความดันโลหิตสูง, ไขมันในเลือดผิดปกติ, เคยเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์, ขาดการออกกำลังกาย
Symptoms
กระหายน้ำบ่อย ปัสสาวะบ่อยโดยเฉพาะกลางคืน หิวบ่อยผิดปกติ น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ อ่อนเพลีย ตาพร่ามัว แผลหายช้า
ในระยะแรกอาจไม่มีอาการชัดเจนเลย จึงควรตรวจคัดกรองแม้ไม่มีอาการ โดยเฉพาะเมื่อมีปัจจัยเสี่ยง
Progression
หากไม่ได้รับการดูแล ระดับน้ำตาลที่สูงต่อเนื่องจะค่อยๆ ทำลายหลอดเลือดและเส้นประสาททั่วร่างกาย กระบวนการนี้มักใช้เวลาหลายปีโดยไม่แสดงอาการชัดเจน กว่าจะรู้ตัวบางครั้งอาจมีภาวะแทรกซ้อนเกิดขึ้นแล้ว
Complications
โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคไต ประสาทเสื่อม (โดยเฉพาะที่เท้า) จอประสาทตาเสื่อม แผลเรื้อรังที่หายยาก และเพิ่มความเสี่ยงการตัดขาในรายที่ควบคุมไม่ดี
Prevention
ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ ออกกำลังกายสม่ำเสมออย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ เลือกอาหารที่มีดัชนีน้ำตาลต่ำ ลดอาหารแปรรูปและน้ำตาล ตรวจสุขภาพประจำปีโดยเฉพาะถ้ามีปัจจัยเสี่ยง
Treatment
การรักษาเริ่มจากปรับพฤติกรรม (อาหาร การออกกำลังกาย) ร่วมกับยาลดน้ำตาลตามที่แพทย์สั่ง บางรายอาจต้องใช้อินซูลิน การติดตามระดับน้ำตาลสม่ำเสมอและพบแพทย์ตามนัดเป็นสิ่งสำคัญ
FAQ
เบาหวานรักษาหายขาดได้ไหม?
เบาหวานชนิดที่ 2 ยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด แต่ควบคุมให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้ด้วยการปรับพฤติกรรมและยา บางรายที่ลดน้ำหนักได้มากอาจเข้าสู่ภาวะสงบของโรคได้
ต้องงดข้าวหรือแป้งทั้งหมดไหม?
ไม่จำเป็นต้องงดทั้งหมด แต่ควรเลือกชนิดและควบคุมปริมาณ ปรึกษานักโภชนาการเพื่อวางแผนอาหารที่เหมาะกับแต่ละบุคคล
ตรวจคัดกรองเบาหวานควรทำตอนไหน?
ผู้ใหญ่อายุ 35 ปีขึ้นไป หรือมีปัจจัยเสี่ยง ควรตรวจน้ำตาลในเลือดอย่างน้อยปีละครั้ง
Recommended Product
NUËRA โปรตีนชง