ความดันโลหิตสูง

ความดันโลหิตสูง (Hypertension) คือภาวะที่แรงดันเลือดในหลอดเลือดแดงสูงกว่าเกณฑ์ปกติอย่างต่อเนื่อง โดยทั่วไปวินิจฉัยเมื่อค่าความดันตัวบน (systolic) ตั้งแต่ 140 มม.ปรอท หรือตัวล่าง (diastolic) ตั้งแต่ 90 มม.ปรอทขึ้นไป จากการวัดหลายครั้ง

มักไม่มีอาการชัดเจนในระยะแรก จึงถูกเรียกว่า “ภัยเงียบ” ผู้ป่วยจำนวนมากไม่รู้ตัวว่าเป็นจนกว่าจะตรวจพบหรือเกิดภาวะแทรกซ้อน

ส่วนใหญ่ไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด (ความดันโลหิตสูงชนิดปฐมภูมิ) แต่เกี่ยวข้องกับหลายปัจจัยร่วมกัน เช่น พันธุกรรม อายุที่เพิ่มขึ้น การรับประทานเกลือมาก น้ำหนักเกิน และการขาดการออกกำลังกาย ส่วนน้อยเกิดจากโรคอื่น เช่น โรคไตหรือฮอร์โมนผิดปกติ (ความดันโลหิตสูงชนิดทุติยภูมิ)

อายุมากขึ้น มีประวัติครอบครัวเป็นความดันโลหิตสูง น้ำหนักเกินหรืออ้วน รับประทานเกลือ/โซเดียมมาก ดื่มแอลกอฮอล์มาก สูบบุหรี่ เครียดเรื้อรัง ขาดการออกกำลังกาย และเป็นเบาหวานร่วมด้วย

ส่วนใหญ่ไม่มีอาการ บางรายอาจมีปวดศีรษะ มึนงง หูอื้อ หรือเลือดกำเดาไหลเมื่อความดันสูงมาก แต่ไม่ควรรอให้มีอาการก่อนตรวจวัด เพราะกว่าจะมีอาการมักมีความเสี่ยงสูงแล้ว

หากปล่อยไว้โดยไม่ควบคุม แรงดันที่สูงต่อเนื่องจะค่อยๆ ทำลายผนังหลอดเลือดทั่วร่างกาย ทำให้หลอดเลือดแข็งและตีบลงทีละน้อยตลอดหลายปี ก่อนจะแสดงผลเป็นภาวะแทรกซ้อนที่อวัยวะต่างๆ

โรคหลอดเลือดสมอง (stroke) กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด หัวใจล้มเหลว ไตวายเรื้อรัง และปัญหาจอประสาทตา เป็นภาวะแทรกซ้อนหลักที่ป้องกันได้ด้วยการควบคุมความดันให้อยู่ในเกณฑ์

เริ่มจากปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต หากยังควบคุมไม่ได้แพทย์อาจพิจารณาให้ยาลดความดันโลหิตร่วมด้วย ผู้ป่วยควรวัดความดันที่บ้านสม่ำเสมอและพบแพทย์ตามนัดเพื่อปรับการรักษา

ลดการบริโภคเกลือ/โซเดียม ควบคุมน้ำหนัก ออกกำลังกายสม่ำเสมอ จำกัดแอลกอฮอล์ เลิกสูบบุหรี่ จัดการความเครียด และตรวจวัดความดันโลหิตเป็นประจำโดยเฉพาะหลังอายุ 35 ปี